Categorie: Gedragsverandering

Schijtziek van mijn mediaverslaving

Schijtziek van mijn mediaverslaving

Laten we gewoon eerlijk zijn. Jij bent verslaafd aan mediaconsumptie. Ik ben verslaafd aan mediaconsumptie. We kunnen een hele discussie hebben over wat ‘verslaving is’ of we kunnen simpelweg erkennen dat:

  • We in de ochtend naar onze mobiele telefoon grijpen en zo niet, dat het ons werkelijk moeite kost onze mobiele telefoon te laten liggen.
  • We zo vaak gedachteloos ‘een rondje media maken’ (zoals achtereenvolgens checken WhatsApp, Instagram, Facebook, mail, nieuws) dat het helemaal niet reëel is dat er in de tussentijd iets veranderd is en er geen enkel werkelijk belang is om dat rondje te maken.
  • We structureel later gaan slapen dan dat eigenlijk goed voor ons is omdat we het internetten/het kijken van dingen maar niet kunnen loslaten.

Verslaafd aan korte termijnbevrediging
Internetverslaving, telefoonverslaving, social-mediaverslaving, content verslaving, binge watchen: het komt allemaal zo’n beetje op hetzelfde neer. We zoeken korte termijnbevrediging, krijgen dit ook en willen er meer en meer van.

Overprikkelde hersenen
Na het mediagebruik blijven we achter met een stel overprikkelde hersenen die nauwelijks meer kunnen schakelen naar activiteiten waarbij je met je verstand aan de slag moet. Je kan het niet meer opbrengen en je stelt het uit.

De vicieuze cirkel: media – schuldgevoel – media
Uitstellen voelt niet goed want je wil wel degelijk presteren. Door uit te stellen via meer en meer mediagebruik wat je op de korte termijn een bevredigend gevoel geeft, wordt het een vicieuze cirkel. Je hersenen blijven overprikkeld, je komt hierdoor niet aan de helderheid die je nodig hebt om te beslissen te stoppen en je blijft ondertussen maar doorgaan met het verzamelen van meer kortstondige bevredigende prikkels om maar niet te voelen hoe erg je eigenlijk aan het balen bent over je huidige gedrag.

We hebben nauwelijks controle
Het gebeurt vaak allemaal onbewust. Je handelt op de automatische piloot, laat je leiden door stofjes in de hersenen. Je valt zonder dat je het echt beseft ten prooi aan wat alle hersenexperts die voor (social) mediabedrijven werken, bedacht hebben om jou zo lang en zoveel mogelijk van hun diensten gebruik te laten maken. Hoe meer actieve gebruikers op een platform, hoe beter dat is voor de advertentie-inkomsten.

Mijn aanpak mediaverslaving
Ik ben het zat om mijn belangrijkste doelen in mijn leven niet te halen omdat ik zo verslaafd ben aan media. Ook ben ik klaar met die vicieuze cirkel. Daarom heb ik een micro-gewoonte ontwikkeld om het tij te keren. Een micro-gewoonte is een kleine gewoonte met een zo groot mogelijk effect op meerdere levensgebieden.

De microgewoonte die ik aan het integreren ben, is het stellen van twee vragen aan mijzelf op het moment dat ik een impuls voel om met iets van entertainment te starten. Mijn vragen zijn:

1. Voel ik mij op dit moment lekker in mijn vel?
De #1 reden om tijd te besteden aan entertainment is als afleiding om iets wat gaande is niet te voelen. Als ik mij namelijk geweldig voel dan is de kans namelijk erg groot dat ik mijn tijd helemaal niet wil besteden aan het kijken van filmpjes. Ik weet dit dondersgoed en wil niet mee doen aan deze vorm van zelfsabotage.

Als ik mij niet zo geweldig voel, is het vaak beter dat ik even iets doorvoel, een bepaalde actie neem die ik uitstel of iets doe aan zelfzorg. Daarmee verdwijnt dan ook meteen de behoefte aan entertainment.

Deze vraagt helpt mij even te voelen en te erkennen wat er nu in mij speelt. Dat past beter bij hoe ik in het leven wil staan dan mijzelf ‘te verdoven’ of af te leiden.

  1. Weegt het mediagebruik op tegen de waarde van stilte?
    Het antwoord op deze vraag zal voor mij meestal ‘nee’ zijn. Stilte is voor mij van onschatbare waarde. In stilte kan ik mijn intuïtie verstaan en beter voelen wat ik verlang. In stilte ben ik ontvankelijk voor ingevingen: antwoorden op mijn vragen, oplossingen voor problemen en geniale ideeën voor mijn bedrijf. In stilte heb ik vaak een verbonden gevoel met mijzelf en mijn omgeving. In stilte krijgen mijn hersenen de kans om tot rust te komen en te ontprikkelen. Na een avond stilte is de kwaliteit van mijn slaap beter.

Wanneer ik kies voor stilte, train ik een vorm van kracht. Een kracht om niet voor de beloning te gaan op de korte termijn maar om nu te kiezen waar ik ook op de lange termijn iets aan heb.

Door deze vraag te stellen herinner ik mijzelf aan mijn eigen waarden. Hoe verleidelijk entertainment consumeren ook kan zijn, als ik stil sta bij wat ik belangrijk vind, kost het mij niet zoveel moeite om het verlangen om iets te consumeren er te laten zijn zonder er iets mee te doen.

Vragen op de automatische piloot krijgen
Mijn doel is om bij een impuls om media te gebruiken als automatische reactie deze vragen te stellen. De antwoorden zullen negen van de tien keer niet eens iets zijn om werkelijk over na te denken. Deze vragen herinneren mij er eerder aan hoe ik in het leven wil staan.

Wanneer deze vragen automatisch in mij opkomen als reactie op een impuls om media te consumeren dan zal ik min of meer als vanzelf het juiste voor mij doen, zonder dat ik media consumeren op pure wilskracht aan het weerstaan ben of het mijzelf verbied.

Op dit moment functioneer ik nog tussen bewust onbekwaam en bewust bekwaam. Ik heb de vragen op een papiertje liggen bij mijn laptop.

Effecten

Wat ik ervaren heb in enkele weken toepassing:

  • Een hogere mate van georganiseerdheid door een neiging om ook meteen andere dingen in lijn te doen met hoe ik dat werkelijk wil (sporten, voeding, nachtrust, alles klaarleggen voor morgen etc.)
  • Meer rust in mijn hoofd, helderheid van geest en het ontvangen van relevante ingevingen.
  • Vroeger in bed liggen

Welke vragen zou jij jezelf kunnen stellen bij een neiging media te consumeren?

Misschien ook interessant voor je
In 2015 ben ik gestopt met roken. Na vijftien jaar gerookt te hebben. De basis voor
Doorlopend ben ik bezig met zelfontwikkeling en er is altijd wel een nieuw inzicht waarvan
Het juiste moment om uit je comfort zone te gaan

Het juiste moment om uit je comfort zone te gaan

Zolang ik mij bezig hou met persoonlijke ontwikkeling, kom ik al beweringen tegen die gaan over je comfort zone. Vooral over uit je comfort zone gaan. Mijn indruk is dat een breed gedragen opvatting is dat het goed is om uit je comfort te zone gaan omdat je dan groeit. Daarnaast is het mijn indruk dat in je comfort zone blijven vaak wordt weggezet als iets wat je niet ver brengt in je leven. Herken je dit?

Ik geloof zelf dat uit je comfort zone gaan heel vaak niet zo’n goed idee is. Ik geloof dat we soms te snel tot actie over willen gaan om die beloning maar te krijgen die we verwachten nadat we onze comfort zone verlaten hebben. Deze blog gaat over:

– Wanneer uit je comfort zone gaan wel een goed idee is

– Wanneer uit je comfort zone (nog) geen goed idee is en waarom

– Hoe je voor jezelf bepaalt of het jouw tijd is om je comfort zone te verlaten

Eerst ga ik wat verder in op de hele hype van uit je comfort zone gaan. Waarom wordt het als zoiets belangrijks gezien in de zelfhulpwereld?

Groeien als doel
De hele zelfhulpwereld draait natuurlijk om persoonlijke ontwikkeling en binnen de meer spirituele zelfhulpwereld wordt persoonlijke groei gelijk gesteld aan bewustzijnsontwikkeling. Wanneer je groeit als mens dan houdt dit vaak in dat je bewustzijn verruimt. Eerder had je een beperktere kijk op wat er wel en niet mogelijk was voor jou. Je had bijvoorbeeld nog nooit ingezien dat jij werkelijk elke dag uitgerust wakker zou kunnen worden. Je had bijvoorbeeld nog nooit ingezien dat jij werkelijk een leider zou kunnen zijn. Jouw groei betekent dat je dit nu anders ziet waardoor je vanuit een nieuwe kijk het leven tegemoet treedt, waardoor je nieuwe ervaringen op doet. Deze nieuwe ervaringen zijn in lijn met wie je door je nieuwe kijk geworden bent.

Zodra jij bijvoorbeeld beseft dat je een leider zou kunnen zijn, ben je ontvankelijk geworden om kansen te signaleren om je leiderschap te ontwikkelen. Misschien merk je een traineeship op of een online cursus over het ontwikkelen van je leiderschap. Dit is waar de wet van aantrekking over gaat: je ziet dat waarop jij vanbinnen bent afgestemd. Het zien van allerlei mogelijkheden zijn als het ware pre-manifestaties en het echt vervullen van een leiderschapsrol is de ‘materialisatie’ van het inzicht. Het idee is werkelijkheid geworden. Tussen de pre-manifestatie en de materialisatie zitten vaak een of meerdere momenten van uit je comfort zone gaan. Je wil wel een leiderschapsfunctie vervullen maar zodra je echt ‘ja’ moet zeggen tegen een nieuwe baan, komen er allerlei angsten

Wanneer jij groeit dan heeft dit vaak ook een upliftend effect voor de omgeving. Vooral wanneer gezien wordt wat de materiële gevolgen ervan zijn. Wanneer ik als iemand met chronisch uitstelgedrag en ADD toch opeens kan leven van een eigen onderneming dan zullen mensen die zich met die aspecten van mij identificeren toch denken van: ‘Wacht eens even, als Suus het kan dan is het misschien ook wel voor mij weggelegd.’ Dit is dan weer de geboorte van een inzicht bij een ander waardoor deze ontvankelijk zal worden voor meer signalen die in de richting wijzen dat het mogelijk is waarna deze persoon na verloop van tijd mogelijk ook stappen gaat zetten waarmee die persoon de ondernemer in zichzelf verwezenlijkt.

Je zou best kunnen zeggen dat bewustzijnsontwikkeling een de hogere doelen hier op aarde is. Aan de ene kant helpt het ons de persoon te worden kúnnen zijn (zelfverwezenlijking) en aan de andere kant upliften we met onze groei de omgeving.

Universele wetten
Manifestatie van een nieuwe realiteit verloopt volgens een proces en dat wordt beheerst door universele wetten. Wanneer je vanuit die wetten kijkt hoe transformatie verloopt dan zie je dat steeds eerst het oude werkelijk wordt losgelaten en dat dan het nieuwe zich ontvouwt. In het Boek van de Universele Wetten van Willem Glaudemans maakt hij een vergelijking met een zandkasteel. Wanneer je een zandkasteel hebt gemaakt en je hebt een visie ontwikkelt voor een veel verfijnder zandkasteel dan kan die verfijnde versie pas echt goed gemaakt worden als eerst het huidige kasteel wordt afgebroken. Enkel met het opleuken van het oude valt er maar een fractie van je verfijnde visie te bereiken.

Het loslaten van het oude is nogal spannend. Er is een klein moment waarop je enkel een lege zandvlakte kunt zien terwijl je eerder in ieder geval nog een kasteel had. Niet zo verfijnd als zou kunnen, maar je had in ieder geval iets tastbaars. Hetzelfde met het loslaten van een baan omdat je een visie als ondernemer hebt. Er is vaak een punt waarop je de baan loslaat om te kunnen groeien als ondernemer terwijl je op dat punt nog niet de goedlopende zaak hebt die je voor ogen hebt. Loslaten is de spirituele manier die neerkomt op uit je comfort zone gaan.

Hoe je bewustzijnsontwikkeling als mens ervaart
Het logisch denkende brein kan misschien nog begrijpen dat eerst het oude moet worden losgelaten voordat het nieuwe volledig kan worden toegelaten, maar het reptielenbrein is zo ingesteld dat het alarm slaat wanneer je op het punt staat iets anders te doen dan anders. Het roept angst op. Deze angst houdt op als je het toch maar niet doet. Het verdwijnen van de angst ervaar je direct wanneer je jezelf terug trekt in je plan om een stap te nemen in de richting van de realisatie van het nieuwe. Ten opzichte van de angst voelt het oude handhaven altijd beter. Wat je nu nog niet kunt voelen, is wat je zou voelen als je door de angst heen gebroken bent. Dit kan je alleen maar ervaren wanneer je eerst de spannende stap neemt zonder de zekerheid over wat het je precies brengt.

Je zult voor de verwezenlijking van groei dus ALTIJD door een barrière van angst heen moeten. Het maakt niet uit hoeveel zelfvertrouwen je al hebt, hoeveel je bereikt hebt in je leven, hoe hoog je aanzien is, hoeveel ervaring je ergens mee hebt, hoeveel enge dingen je al gedaan hebt in je leven of hoeveel levenservaring je hebt. Voorafgaand aan groei moet je door een angstbarrière heen. Het is als een wetmatigheid en geldt bij iedere volgende groeistap van iedereen.

Door je angstbarrière heen gaan, kan je gelijk stellen aan uit je comfort zone gaan. De angst voelen en het toch doen. Er zijn allerlei inspirerende quotes te vinden van die strekking. Betekent dit dat het altijd een goed idee is om door je angst heen te breken zodra je weet dat je iets anders verlangt dan je nu hebt?

Mijn antwoord hierop is: nee.

Enkel als je vanuit je hele zijn WEET of volledig besloten hebt dat iets de meest logische volgende stap voor je is dán is het verstandig om door je angst heen te breken en dus uit je comfort zone te gaan.

Het moment dat je inziet dat je een ondernemer zou kunnen worden en dat je dit wel wat lijkt, is het moment nog niet daar om je baan op te zeggen. Je ownt de nieuwe identiteit vaak dan nog onvoldoende waardoor je na het nemen van de beslissing in de angst schiet. Gaat dit wel werken? Lukt het financieel wel? Wanneer je hier dan je aandacht op blijft richten, krijg je vanuit de wet van aantrekking alleen nog maar dingen te zien die je angst bevestigen waardoor het ook inderdaad niet lukt.

Het is slimmer om heel wat momentum te creëren in de door jou gewenste richting waardoor je op een gegeven moment volledig voelt van: deze baan kan echt niet meer, ik ben klaar voor een volgend level. Op zo’n moment zit je goed. Wanneer je dit punt bereikt verschilt per persoon. De ene persoon kan dit punt bereiken op basis van een superheldere visie en een enorm vertrouwen in de realiseerbaarheid. De ander is zover zodra er al eerst een onderneming gebouwd is naast de baan en er een fase is aangebroken dat er genoeg mee wordt verdiend om van rond te komen.

Wanneer uit je comfort zone gaan wel een goed idee is
Wanneer je ver uitzoomt zie je dat de stap die je wil zetten voor jou het meest liefdevol is op basis van alles wat jij werkelijk verlangt in het leven. Ook zie je dat het (uiteindelijk) het juiste is voor de betrokkenen en de omgeving. Het ligt in lijn met de waarheid over jezelf die je vanbinnen voelt.

Je kunt denken aan:
– Het stellen van een grens richting iemand in lijn met jouw waarden
– Het ‘nee’ zeggen tegen een opdracht die je niet wil doen
– Het loslaten van een baan waar je echt klaar mee bent
– Het loslaten van een relatie die echt niet meer dient
– Het investeren van geld in lijn met je hoogste verlangens
– Het loslaten van een verslaving of een fobie
– Het loslaten van een gewoonte die je niet meer dient
– Het vragen om wat je werkelijk verlangt
– Het beklimmen van die berg waar je al jaren over droomt

Wanneer uit je comfort zone gaan nog geen goed idee is
Er zijn ook heel veel situaties waarin je helemaal niet kan zeggen dat je diep vanbinnen volledig weet dat iets voor jou het juiste is. Dan is het nog GEEN goed idee om door die angst heen te breken door het toch gewoon te doen. Je walst dan namelijk over een aspect van jezelf heen wat er nog niet klaar voor was en dit veroorzaakt trauma.

Stel het gaat om het loslaten van een baan. Je merkt dat je wat je doet niet zo leuk vindt en je hebt iets op het oog wat je wel leuker lijkt maar je voelt niet echt duidelijk dat het een goed idee is. Wanneer je dan zonder die duidelijkheid over de juistheid voor jou de baan opzegt dan negeer je een deel van jezelf dat (nog) niet toe was aan de het zetten van de stap naar verandering. Dit deel van jezelf is dan niet gezien en niet gehoord.

Misschien zat er nog een hele wezenlijke angst om alles kwijt te raken. Luisteren naar dit aspect van jezelf had je hoogst waarschijnlijk extra wijsheid/inzicht kunnen brengen. Je wilde het alleen niet werkelijk horen omdat er een nog groter deel van jou bang was dat luisteren naar dit stukje in jezelf roet in het eten zou gooien voor je mooie plannen. Je hebt het daarom maar genegeerd. Dit ongeziene/ongehoorde deel blijft echter aanwezig. Het zal je aandacht blijven vragen net zolang tot het alsnog door jou erkend is. In plaats van dat je met volle kracht je nieuwe weg in slaat, sla je nu de nieuwe weg in mét een tegenwerkend deel wat je aan het onderdrukken bent.

Wat je gedaan hebt door al te springen VOORDAT alles het eens was met de beslissing, is dat het oude zandkasteel niet volledig is afgebroken toen je met je nieuwe visie verder ging. Het nieuwe wat je bouwt, lijkt in eerste instantie heel wat maar er is nog een ernstige constructiefout aanwezig. Het kan alleen werkelijk een gehele nieuwe versie worden als het oude alsnog volledig wordt afgebroken en vervolgens opnieuw wordt gebouwd.

Uit je comfort zone gaan is onderdeel van een groter proces
Mijn inziens wordt er dan ook te makkelijk gedaan over het verlaten van je comfort zone. Alsof uit je comfort zone gaan het enige en volledige proces is naar persoonlijke groei of bewustzijnsverruiming. Het zetten van die stap waarbij je door de barrière van angst gaat is echter de laatste stap van een groter proces. Een proces waarin vanuit rust uitvindt wat voor jou als geheel juist is. Waarbij je aandacht geeft aan alle aspecten van jou die bovenkomen wanneer je een bepaalde stap die verandering brengt overweegt. Waarbij er geluisterd wordt naar aspecten van jou die verlangen naar iets anders. Waarbij er geluisterd wordt naar aspecten van jou die weerstand voelen. Net zo lang tot het helder is geworden wat jouw echte waarheid is. De waarheid die jij hebt kunnen vormen door echt te luisteren naar alles in jezelf. Dán ben je pas klaar om uit je comfort zone te gaan om zo met je gedrag in lijn met je innerlijke waarheid te komen.

Moet ik nu heel lang nadenken voordat ik verander?
Nee, je moet vooral voelen en soms heb je direct helderheid en soms vraagt het wat meer. De vraag om op in te voelen: ‘Is dit volgens alles in mij het juiste om te doen?’ Daarna voel je wat het antwoord is. Soms weet je meteen dat dit zo is en dan weet je wat je te doen staat. Nog steeds kan de uitvoerende stap dan nog heel spannend en oncomfortabel voelen maar er is alle reden om erop te vertrouwen dat het (uiteindelijk) iets wenselijks voortbrengt.

Soms voel je gespletenheid. Er is bijvoorbeeld een deel dat vindt dat je een lening zou moeten afsluiten om die business te beginnen. Terwijl er nog een ander deel is wat je doet voelen dat het afsluiten van een lening niet in lijn is met jouw opvattingen over hoe je met geld hoort om te gaan. Dan is het dus eerst zaak om zelfonderzoek te doen, je waarden te prioriteren en uit te komen bij jouw authentieke waarheid.

Misschien was het tijd om eerst bepaalde opvattingen los te laten waardoor je weet dat je wel de investering kunt doen. Misschien was het tijd om een probleem op werk op te lossen waardoor het niet meer als nodig voelt om een onderneming te starten. De snelheid van het proces zal afhangen van hoe makkelijk je bij je gevoel kunt komen en hoe getraind je bent in het duiden/verstaan van je gevoelens.

Het belangrijkste om mee te nemen uit deze blog is: om van groei door een inzicht naar een nieuwe aardse realiteit te gaan, zul je zeker uit je comfort zone moeten maar je bent hier pas aan toe zodra je het voorwerk gedaan hebt en met alles in jou hebt afgestemd wat op dit moment juist is voor jou.

Misschien ook interessant voor je
Laten we gewoon eerlijk zijn. Jij bent verslaafd aan mediaconsumptie. Ik ben verslaafd aan mediaconsumptie.
Doorlopend ben ik bezig met zelfontwikkeling en er is altijd wel een nieuw inzicht waarvan
Wil je ander gedrag? Dan moet je dit weten over het reptielenbrein

Wil je ander gedrag? Dan moet je dit weten over het reptielenbrein

Doorlopend ben ik bezig met zelfontwikkeling en er is altijd wel een nieuw inzicht waarvan ik weet: als ik dát implementeer dan gaat het echt een groot verschil maken voor mijn persoonlijke effectiviteit. Het implementeren bleek vaak problematisch en ik dacht dat dit iets te maken had met ADD of een gebrek aan kracht om iets nieuws vol te houden. Het had echter meer te maken met het niet begrijpen van de werking van het reptielenbrein.

Een scenario wat ik maar al te goed ken is: iets met veel enthousiasme toepassen om het na een paar keer toch niet meer voor elkaar te krijgen. Dit heeft twee vervelende gevolgen: ik ben teleurgesteld in mijzelf omdat ik ‘gefaald’ heb om mij consistent te gedragen in lijn met mijn voornemens én ik profiteer niet van de effectief van dat geweldige nieuwe inzicht. Misschien herken je deze gang van zaken ook weleens bij jezelf.

Via de podcast van Jim Fortin deed ik belangrijke inzichten op over de wisselwerking tussen het verstand en het reptielenbrein. Dit inzien was en is voor mij een belangrijk hulpmiddel om ongewenst gedrag te stoppen en stukken effectiever te worden in het implementeren van nieuw gedrag. Via deze blog leer je:

  • Hoe gewoontegedrag in elkaar zit
  • Wat je nooit meer moet doen wanneer je nieuw gedrag een kans van slagen wil geven
  • Waarom het belachelijk is dat je jezelf afkraakt als iets niet lukt
  • De vier stappen om ongewenst gedrag af te leren
  • Wat nodig is om van nieuw gedrag een gewoonte te maken

Breindelen met verschillende functies

Om gewoontegedrag te begrijpen, is het handig om te weten dat het in ieder geval mogelijk is om in het brein drie delen te onderscheiden. Ieder deel heeft een eigen functie.

1. Het reptielenbrein
Het reptielenbrein is het oudste deel van het brein. Het is gericht op overleven. Dit stuk brein wordt in verband gebracht met ‘de automatische piloot’ en daarmee ook met het besparen van energie.

2. Het zoogdierenbrein (het limbische systeem)
Dit is het stuk brein dat onder andere gaat over lichaamstaal, emoties en sociaal gedrag.

3. Het menselijk brein (de neocortex)
Dit is het ‘nieuwst’ ontwikkelde stukje brein en dat wordt in verband gebracht met ‘het verstand’, rationeel denken, bewust afwegen, taal.

Begrijp de functie van het reptielenbrein

Als het aan het reptielenbrein ligt doe je alles dag in dag uit precies hetzelfde. Denk bijvoorbeeld eens aan je eigen ochtendritueel. Moest je nadenken wat je EXACT zou gaan doen nadat je je bed uitgekomen was? Voor mij is de volgorde: badjas aan, toilettas pakken, slippers aan en naar de wc gaan. Het is nooit zo dat ik moet denken:

  • ‘Zal ik vandaag eerst mijn badjas aan doen of zal ik een trainingsbroek aandoen?’
  • ‘Zal ik vandaag eens op blote voeten naar het toilet toe gaan in plaats van mijn slippers aan te doen?’
  • ‘Zal ik vandaag eens eerst naar het toilet gaan en dan terugkomen om mijn toilettas te pakken?’

Het zijn van die hele kleine dingetjes die deel uitmaken van mijn ochtend waar ik niet over nadenk. Het gaat steeds hetzelfde. Jij hebt je eigen variant hierin. Je reptielenbrein regelt dit dus. Lekker efficiënt.

Begrijp de ‘redenatie’ van het reptielenbrein
Waarom luister jij als mens mét een verstand naar je reptielenbrein? Waarom ben je zo gehoorzaam en doe je zonder nadenken, zonder kritische evaluatie precies wat het reptielenbrein je ingeeft? Dit is omdat je reptielenbrein aanstuurt vanuit een hele sterke noodzaak. De redenatie van je reptielenbrein is namelijk:

‘Iedere gewoonte is nodig om te overleven’.

Het is dus niet zo dat mijn reptielenbrein in de ochtend suggereert:

‘Zou het misschien een goed idee zijn om meteen je badjas aan te trekken?’

Nee, het is meer:

‘Badjas aan punt.’ Een zeer krachtig commando. In iedere normale situatie gehoorzaam jij als geheel aan dat commando. Als oudste stukje brein met de functie om te overleven, is het reptielenbrein het stuk brein die de macht heeft over jouw gedrag.

Daarnaast is de redenering van het reptielenbrein letterlijk. Iedere gewoonte is nodig om te overleven. Daarbij maakt het reptielenbrein geen onderscheid tussen goede gewoonten en slechte gewoontes. Alleen het verstandelijke stukje brein kan zeggen: ‘Roken is ongezond en dus is roken een slechte gewoonte’. Het reptielenbrein redeneert: ‘Iedere gewoonte is nodig om te overleven. Is roken een gewoonte, dan is roken dus nodig om te overleven.’

Hoe het reptielenbrein zijn zin krijgt

Je reptielenbrein heeft drie mechanismen om te zorgen dat jij je gewoontes zoals altijd uitvoert:

  1. Je krijgt een impuls van binnenuit om die gewoonte te vertonen, een soort aandrang.
  2. Een stem in jouw hoofd met als kenmerken: verleidelijk en onweerstaanbaar
  3. Innerlijke ontspanning wanneer je na enige ‘innerlijke discussie’ toch doet wat het reptielenbrein verlangt

Het kan bijvoorbeeld zijn dat je iedere ochtend op je mobiele telefoon kijkt zodra je wakker wordt en dat je van deze gewoonte af wil. Dan voel je op het moment dat je wakker wordt de impuls om je mobiel te pakken, want dat is wat je normaal altijd doet. Omdat je nu nieuw gedrag wil vertonen, zul je vanuit je verstand iets zeggen als: ‘Nee, ik ga niet op mijn telefoon kijken want dat is niet goed voor mijn energie’.

Je reptielenbrein laat zich hiermee niet uit het veld slaan. Hij is zo geprogrammeerd dat hij ervan uit gaat dat het van levensbelang is dat je wél op je mobiele telefoon kijkt. Simpelweg omdat je dit altijd zo doet en iedere gewoonte is er om te overleven.

Je reptielenbrein blijft dan ook het verlangen ‘uitzenden’ om op je mobiele telefoon te kijken en ter versterking duikt er een stemmetje in je hoofd op die suggesties doet als:

  • ‘Je kan best even snel kijken of je appjes hebt en dan zet je daarna gelijk het internet weer uit.’
  • ‘Alleen even kijken wat voor weer het is want dan weet je of je of je straks die jurk aan kan trekken waar je suède schoenen onder moet.’
  • ‘Alleen even snel in de mail checken of die afspraak doorgaat. Want als hij niet doorgaat dan hoef je nu ook niet te haasten om op tijd klaar te zijn.’
  • ‘Alleen even snel kijken hoe laat de trein gaat zodat je weet of er nog tijd is om te douchen.’

Met zulke verleidelijke, plausibele argumenten gecombineerd met die hele sterke aandrang vanbinnen om op je mobiel te kijken, zal je vanuit je verstand uiteindelijk zoiets zeggen als: ‘Oké, even kijken dan en dan zet ik daarna het internet wel weer gelijk uit.’

Zodra je het internet aanzet, ontspant er iets vanbinnen. De innerlijk discussie die zoveel energie kostte, is geëindigd.

Jij bent niet zwak omdat het reptielenbrein wint

Toen je eenmaal het internet had aangezet, maakte je toch snel je ‘standaard rondje’ op je mobiel. Dat ene ding wat je echt op wilde zoeken, toen toch even gauw in je WhatsApp en mail gekeken. Precies in de volgorde hoe je dat altijd doet.

Hoe groot is de kans dat jij niet veel later een aantal beschuldigingen richting jezelf maakt, zoals:

  • ‘Waarom kon je nou weer niet zoiets simpels doen als je internet uitlaten?’
  • ‘Jij bent echt een stomme telefoon verslaafde. Zwak ben je!’
  • ‘Jij kan ook echt nooit een woord houden naar jezelf. Onbetrouwbaar ben je!’

Deze gedachtengewoontes zijn ook weer afkomstig van het reptielenbrein en deze zijn ook te transformeren, maar in deze blog beperk ik mij tot hoe je ervoor kunt zorgen dat jij wél tot gewenste gedragingen komt ondanks de krachten van het reptielenbrein. Maar voor ik de stappen hiervoor deel, wil ik eerst dat je helder krijgt dat jij jezelf de mechanismen van het reptielenbrein niet kwalijk kúnt nemen.

Je kan toch niet boos op jezelf worden omdat je brein keurig werkt volgens de mechanismen zoals die nou eenmaal gelden in het menselijk brein? Dat het niet gelukt is je gewenste gedrag geworden, gaat niet over jou. Je reptielenbrein is bij voorbaat al krachtiger dan je verstand, dat is simpelweg hoe de programmering van oudsher in elkaar zit. Dit is niet te veranderen.

Maar hoe kan je er dan toch voor zorgen dat jij van een nieuwe gedraging een nieuwe gewoonte kan maken?

Wat is het precies wat je wil bereiken?

Je weet dus zodra jij iets nieuws wil doen, dat je een impuls krijgt om het oude te doen en dat wanneer je daar niet meteen naar luistert er een stem in jezelf opduikt die er alles aan gaat doen om je te verleiden het  oude standaard gedrag te vertonen. De discussie tussen verstand en reptielenbrein verlies je altijd omdat het reptielenbrein machtiger is dan het verstand. Je wil dus voorkomen dat je verstand in discussie raakt met je reptielenbrein, want als dat gebeurt heb je eigenlijk al verloren.

Daarnaast is je ultieme doel natuurlijk dat je in de toekomst van je reptielenbrein de impuls krijgt om jouw gewenste gedrag uit te voeren zodat je niet meer hoeft te dealen met die aandrang om je oude gedrag te vertonen en je jouw nieuwe gewenste gedrag op de automatische piloot gaat vertonen.

Wanneer het reptielenbrein macht geeft aan het verstand

Er is een situatie waarin het reptielenbrein ‘het stokje overgeeft’ aan je verstand. Dat is op het moment waarop er iets onverwachts gebeurt waardoor je routine onderbroken wordt. Voorbeelden:

  • Je rijdt op de automatische piloot naar huis, wanneer er opeens een ambulance geluid te horen is, wordt je alert en beredeneer je of jij iets moet doen om ruimte te maken.
  • Je bent bezig met het maken van het ontbijt en opeens wordt er aangebeld, waardoor je moet beslissen of je open gaat doen.
  • Je bent aan het Netflixen op de bank en je telefoon gaat, je voelt je genoodzaakt een beslissing te nemen over de binnenkomende oproep.

In al deze situaties ben je van ‘nature’ van je auto-pilot modus af en zodra je bewust hebt ingespeeld op de afleiding, schakel je weer terug naar je routine. Wat al deze situaties met elkaar gemeen hebben, is de focusverlegging die plaats vindt vanwege de afleiding. In die focusverlegging zit een belangrijke sleutel om je reptielenbrein slim af te zijn. Er is namelijk niet per definitie een externe factor nodig die voor de afleiding zorgt…

Stappenplan

Zodra je aandrang voelt om je ‘oude vertrouwde’ gedrag te vertonen, dan zeg je in jezelf:

  1. Dit is slechts ‘aandrang’ vanuit het reptielenbrein omdat het denkt dat het mijn oude gewoonte nodig heeft om te overleven.
  2. Dit gaat niet over mij persoonlijk, dit is een oeroude programmering in het brein
  3. Ik kies er nu voor om deze drang naast mij neer te leggen
  4. Daarna leg je jouw focus bewust op gedrag wat je wel wil vertonen door het te doen (=afleiden)Wanneer de aandrang weer opkomt herhaal je deze stappen. Het is van cruciaal belang om niet vanuit je verstand de discussie aan te gaan met je reptielenbrein. Daarom herhaal je zonder discussie de stappen 1 tot en met 4. Over het algemeen zul je merken dat de aandrang verdwijnt zodra je bij stap 4 de focus op het gewenste gedrag hebt gelegd.

Zodra het je enkele keren gelukt is om met deze strategie gewenst gedrag te vertonen dan begint je reptielenbrein te leren dat een bepaalde gewoonte blijkbaar niet meer nodig is om te overleven. Hierdoor stopt deze met het bewerkstelligen van aandrang  voor dat oude gedrag. Het is dus relatief eenvoudig om onwenselijk gedrag af te leren.

Gedrag afleren versus nieuw gedrag aanleren

Er is wel een verschil tussen focusverlegging en het daadwerkelijk implementeren van een nieuwe gewoonte. Zo kan je de aandrang om te roken stoppen, door de ene keer je aandacht te verleggen door iemand te bellen, de andere keer door verder te gaan met werk en de andere keer door een dropje te eten. Op deze manier kom je wel van de impuls voor de ‘slechte gewoonte’ af, maar je bouwt nog niet aan een nieuwe wenselijke gewoonte.

Om er echt een nieuwe gewoonte in te krijgen, zul je consequent moeten zijn in die specifieke gewoonte. Wanneer je twee tot drie keer consequent bent geweest in het nieuwe wenselijke gedrag, dan kun je al rekenen op een subtiele impuls vanuit het reptielenbrein om dat wenselijke gedrag weer te vertonen.

Je zult dit wenselijke gedrag tientallen dagen consequent moeten vertonen om echt volledig te kunnen profiteren van de krachtige mechanismen van het reptielenbrein. Wanneer je toch nog een keer het oude gedrag vertoont, dan begint de teller weer helemaal opnieuw én krijg je de volgende keer weer de krachtige impuls voor het oude gedrag.

Dit betekent dat je jouw nieuwe gedrag écht moet willen en dat je bereid bent om afscheid te nemen van je oude identiteit en een nieuwe identiteit eigen te maken. Hier zijn verschillende methodieken voor die ik niet in deze blog zal behandelen.

Wel ben ik blij dat je op dit punt in ieder geval:

  • Begrijpt hoe gewoontegedrag in elkaar zit
  • Weet dat je nooit de discussie aan moet gaan met het reptielenbrein
  • Jij jezelf nooit meer persoonlijk hoeft kwalijk te nemen als je wel de discussie bent aangegaan en deze uiteindelijk hebt verloren
  • De vier stappen als alternatief voor het aangaan van een niet te winnen discussie
  • Je door de uitvoering van de stappen gevolgd door een willekeurige focusverlegging in ieder geval relatief makkelijk van de aandrang voor ongewenst gedrag afkomt
  • Weet wat er nodig is om daadwerkelijk een aandrang op te bouwen voor nieuw wenselijk gedrag: consistentie
  • Weet dat je voor consistentie het nieuwe gedrag echt moet willen en intern werkt aan het vernieuwen van je identiteit

Met welk gedrag ga jij de stappen uittesten?

Misschien ook interessant voor je
In 2015 ben ik gestopt met roken. Na vijftien jaar gerookt te hebben. De basis voor
Met een mentale workout heb ik het over mediteren. Veel mensen weten dat een fysieke
Naast alle dingen die ik wel doe, zijn er ook een aantal dingen die ik
Een andere weg naar een dienender ochtendritueel is door of het tijd is voor nieuwe
Je wil productiever zijn. Hebt er inmiddels van alles over gelezen en nu ben je