Maand: september 2019

Hoe ik groei door introspectie

Hoe ik groei door introspectie

Vrijwel dagelijks kom ik tot meer helderheid over mijzelf. Vaak gaat het dan om het doorzien van mijn eigen patronen, bewustwording van trauma’s (wat heftiger klinkt dan het is) en het expliciet krijgen van bepaalde aannames waar ik mijn eigen (automatische) gedrag op baseer.

Na het doorzien, herzie ik mijn perspectief en dan begint er een trainingsperiode waarin ik bewust ander gedrag tot uiting breng. Dit kan weer leiden tot nieuwe gewoontes en daarmee tot een ‘vernieuwde’ versie van mijzelf. In deze blog deel ik via welke wegen ik zoal tot bewustwording kom.

1. Wat maakt dat ik mij sociaal ongemakkelijk voelde?

Als het om 1-1 interactie gaat zit ik bijvoorbeeld in een fase waarin ik mijzelf train om ook mijn ‘mindere’ of meer uitgesproken kanten te bekennen aan anderen. Kanten die weleens helemaal niet kunnen matchen met de uitgesproken of onuitgesproken kanten van de ander. Iets wat een van de meest voorkomende menselijke angsten in werking kan zetten: de angst om afgewezen te worden.

De ene keer breng ik mijn kleuren met aardig wat zelfvertrouwen voor de dag en ontstaat er van daaruit connectie of een interessant gesprek. De andere keer breng ik mijn kleur dusdanig voorzichtig voor de dag waarna ik merk dat mijn punt niet is aangekomen. Ga ik hem dan alsnog maken of laat ik het erbij zitten? Op zo’n moment kan er een gevoel van sociaal ongemak ontstaan. Iets wat later interessant is om nog even over te reflecteren. Hoe heb ik gehandeld? Hoe voelde dat? Waarom durfde ik mijn punt niet met zelfvertrouwen te maken of te herhalen?

Als het gaat om mijn interactie in groepen, zit het meer in de kleine momentjes waarop ik misschien een impuls heb om iets te zeggen, iets aan te kaarten of om ergens op door te vragen maar het vervolgens niet doe. Er ontstaat een moment van onzekerheid, twijfel of een lichte angst waarna ik mij inhoud. Vanbinnen voelt dat dan vaak sociaal ongemakkelijk. Het kan ook zijn dat ik mij inhoud wanneer ik eigenlijk even met een gek stemmetje wil praten, zingen of mij wil uiten met veel beweging erbij.

Als ik mij heb ingehouden dan knaagt iets in me. Het is een gevoel wat ik kan negeren door mijzelf af te leiden met media, maar als ik dat doe dan is de kans groot dat ik tegen dat zelfde ongemak aan blijf lopen. Ik kies er dus vaak voor om even stil te staan bij situaties die sociaal ongemakkelijk voelden. Wat gebeurde er nou eigenlijk met mij? Wat hield ik in? Wat hield ik achter? Waarom eigenlijk? Wat had ik willen doen? Wat is het wat ik mag beseffen om het een volgende keer anders te doen?

Ik krijg dan bijvoorbeeld helder dat er een gevoel voor afwijzing blijkt te spelen en dat een bepaalde situatie mij deed denken aan een vroegere situatie waarin ik mij niet inhield en een standje kreeg. Dan kan ik met mijn hedendaagse ogen naar die vroegere situatie kijken en bijvoorbeeld zien dat ‘het standje’ nergens op sloeg waardoor ik nu bewust kan kiezen om mij niet meer in een vergelijkbare situatie op die manier in te houden.

2. Wat probeer ik te beschermen?

Waar ik ook bij mijzelf op let zijn de momenten dat ik mijzelf verdedig of neig te verdedigen. Zodra ik begin met mijzelf te verdedigen dan weet ik al bij voorbaat dat ik een kwetsbaar stukje in mijzelf aan het beschermen ben. Het heeft grote waarde voor mij om die kwetsbare stukjes al reflecterend aan het daglicht te brengen. Het kan bijvoorbeeld zijn dat ik een deel in mijzelf afwijs en verwacht dat een ander dat deel ook in mij zal afwijzen wanneer ik het laat zien.

Het kan ook een emotie zijn die (vanuit mijn ego) ‘het daglicht niet mag zien’. Dus verdedig ik me. Ik hou daarmee iemand op afstand en dan kan diegene mooi niet dat stukje van mij zien waar ik onzeker over ben of mij voor schaam.

Het kan bijvoorbeeld zijn dat ik liever niet wil vertellen wat een bepaalde aankoop mij gekost heeft omdat ik weet dat ik mij die aankoop niet echt kon veroorloven. Dit kan maken dat ik mij ga verdedigen wanneer iemand bijvoorbeeld iets zegt als: ‘Dat moet behoorlijk prijzig geweest zijn?’ Dan kan ik allemaal dingen zeggen om te rechtvaardigen waarom ik tot de aankoopbeslissing gekomen ben. Wat ik achter houd, is dat ik het eigenlijk ook heel prijzig vond en dat ik mijzelf een beetje onverstandig vind dat ik het ding gekocht heb. Dat ik zit met gevoelens van twijfel en onzekerheid over die aankoop. De meest kwetsbare waarheid hou ik voor me terwijl in de praktijk iedereen de situatie wel herkent dat je iets ‘te duurs’ gekocht hebt en nadien twijfelt.

Prima om geen totale kwetsbaarheid (openheid) te tonen aan iedereen waarmee je interactie hebt, maar ik vind het wel van belang dat ik minimaal zelf door heb wat ik aan het beschermen ben. Ik bescherm bijvoorbeeld mijn schaamte over mijn onverantwoorde koopgedrag. Ik weet dat wanneer ik het stukje van mij of mijn emotie wel erkenning geef dat dit kan leiden tot een enorm gevoel van opluchting of bevrijding. Vooral wanneer ik merk dat het niet tot afwijzing leidt.

Het herkennen en erkennen van je kwetsbaarheid kan een startpunt zijn voor gedragsverandering. Ook weet ik dat het delen van het meest kwetsbare een belangrijke sleutel is voor het ontwikkelen van authenticiteit en het ervaren van diepe verbinding binnen relaties.

3. Wat heb ik ‘nog niet op orde’ en welk verhaal vertel ik mij daarover?

Een andere mooie aanleiding voor zelfreflectie is voor mij een beschouwing van in hoeverre mijn realiteit overeen komt met wat ik verlang.

Hoe staat het met mijn huishouden? Is het een zooitje, heb ik geen schone onderbroeken meer, is mijn rolgordijn al dagen niet omhoog geweest? Of is mijn bed opgemaakt, zijn alle oppervlakken vrij van rommel en staat er een mooie bos bloemen op tafel? Hoe is het met mijn relaties, mijn eetgedrag, mijn energie?

Het verraad allemaal iets over mij en zeker als ik opmerk dat iets niet op rolletjes loopt, is het tijd voor een reflectie. Een reflectie over de stand van mijn bankrekening kan leiden tot fantastische inzichten in de gewoontes en patronen ik ontwikkeld heb rondom het verdienen en uitgeven van geld en welke verhalen ik mijzelf vertel om bepaald gedrag te rechtvaardigen.

Het is verbazingwekkend hoe goed je eigenlijk voor jezelf kunt benoemen welke gewoonten/patronen maken dat de dingen zijn zoals ze zijn. Maar je moet er wel even voor stil staan. Een stap achteruit doen om daarna door een vicieuze cirkel van gewoonten heen te kunnen breken.

4. Wat heb ik gedroomd?

Zodra ik wakker word, loop ik mijn dromen na. Soms dan ben ik zelf ‘de hoofdpersoon’ en deal ik op een bepaalde manier met de omstandigheden. Soms ben ik meer de observant en hang ik boven een situatie. Soms ben ik mijzelf maar dan vertegenwoordigt een ‘andere speler’ mijn situatie en heb ik wat in mijn leven speelt toch weer vanuit een ander perspectief kunnen bekijken.

In de nabeschouwing van mijn dromen kom ik zeer interessante dingen op het spoor. In het dagelijks leven liep ik bijvoorbeeld rond met het gevoel dat mijn onderneming niet liep. In mijn droom had mijn zus een onderneming en die liep niet. Ze trok daar conclusies over die niet terecht waren gezien de feiten. Het was voor mij in die droom overduidelijk wat haar blinde vlek was. Toen ik naging of de situatie van mijn zus eigenlijk over mij ging, zag ik meteen dat dit zo was en had ik mijn eigen blinde vlek doorzien. Hierdoor werd het mij duidelijk op welke manier ik mijn onderneming een boost kon geven.

Ik kijk dus zeer vaak welke lessen er voor mij in mijn dromen zitten, puur door mijn gedrag en gevoelens in de droom te evalueren. Ik ga na wat ik gezien heb en hoe wat ik gezien heb representatief is voor mijn huidige leven. Ook ga ik na welke les er dan voor mijn huidige leven in zit.

Vaak word ik mij ervan bewust dat ik mij in bepaalde situaties flinker voor deed dan dat ik mij in werkelijkheid voelde. Een vervolgstap is dan weer om na te gaan waarom ik dat zo doe. Dan kom ik vaak een angst op het spoor of een pijnlijke eerdere ervaring (een trauma).

Na die helderheid kan ik bewust een keuze maken voor ander gedrag in vergelijkbare situaties. Ik ga voor mijzelf na wat bijvoorbeeld een authentieke effectieve manier van reageren in een bepaalde situatie zou zijn. Dit kan ik dan uitproberen wanneer een soortgelijke situatie zich weer in mijn leven voordoet.

5. Wat raakt mij in een ander?

Er is een overvloed van mensen die hun verworven wijsheden en perspectieven delen. Mensen die ik ontmoet in mijn dagelijks leven. Via boeken, blogs, video’s, in films, in quotes. Ik let er altijd op wanneer iets mij raakt. Dan ga ik na wat het precies is wat mij raakt in wat de ander tot uiting brengt.

Het is een goede manier om verlangens op het spoor te komen, bijvoorbeeld wanneer ik tot tranen geroerd ben als iemand het roer omgooit en voor een leven in de natuur gaat. Waarom raakt mij dat? Het kan ook een manier zijn om onzekerheden op het spoor te komen, bijvoorbeeld wanneer ik mij erg geraakt voel wanneer iemand zegt dat alleen mensen met bepaalde kenmerken succesvol kunnen worden. Hoezo trek ik mij daar iets van aan?

Op ieder levensgebied kom ik op die manier tot (zelf)inzichten. Vervolgens bezin ik dan nog wat verder over wat voor betekenis ik een nieuw inzicht in mijn leven wil geven. ‘Wat ga ik daar .dan nu concreet mee doen?’, is zeker een vraag die ik mij stel wanneer ik tot een besef gekomen ben.

Suus, hoe kom je aan zoveel tijd om op alles te reflecteren?

Ik kan me voorstellen dat je je iets als dit afvraagt. Wie heeft er nou tijd om bij ieder gevoel en iedere droom stil te staan en op zoek te gaan naar inzichten?

Het is voor mij een gewoonte geworden omdat ik dit gedrag langdurig prioriteit heb gegeven in mijn leven. Prioriteit omdat het mij iets brengt waar ik gek op ben: zelfinzicht en persoonlijke groei!

Het pakken van mijn opschrijfboek is het eerste wat ik doe zodra ik wakker word. Anderen pakken misschien hun telefoon. Voordat ik in bed in slaap val of mij in de armen van mijn liefde begeef: doe ik eerst mijn voor-het-slapen-gaan-schrijfroutine.

Verder is het reflecterend schrijven voor mij als een hobby of passie. Waar een ander misschien gitaar speelt, ga ik al schrijvend bezinnen. Ik krijg er energie van. Ook is het schrijven een stukje van mijn werk, want mijn blogs komen ook voort uit mijn reflectiewerk.

Reflectievragen voor jou

Hieronder zijn wat vragen voor jou om een beeld te krijgen op welke vlakken je introspectie/reflectie al inzet en om vervolgens vanbinnen te voelen of je er misschien wat (meer) mee zou willen

1. Reflecteer jij met regelmaat over jezelf? Wanneer doe jij dat? Hoe pak jij dat reflecteren aan?
2. Is het ‘ontmantelen van gedragspatronen’ iets wat aan de orde is in jouw dagelijks leven? Wat brengt het jou? Wat zou het je kunnen brengen?
3. Stel je regelmatig je eigen aannames/overtuigingen bij omdat je doorzien hebt waar ze op gebaseerd zijn? Wat brengt het jou? Wat zou het je kunnen brengen?
4. Ben je jezelf bewust van gevoelens van ongemak in sociale situaties? Schenk jij daar nadien nog aandacht aan? Wat brengt dat jou? Wat zou het je kunnen brengen?
5. Ben jij jezelf er bewust van wanneer je jezelf aan het beschermen/verdedigen bent? Kun je jezelf een situatie herinneren waarbij je jezelf verdedigde? Wat was je toen eigenlijk aan het beschermen?
6. Ken je het gevoel van dat je niet helemaal tot je recht bent gekomen in een sociale setting? Hoe ga je daar mee om?
7. Op welke gebieden heb je het gevoel dat je een enorme groei hebt doorgemaakt? Welke rol speelde reflectie bij die groei?

Misschien ook interessant voor je
Soms maken we ons heel erg druk om de oordelen van anderen en houden we
Vannacht vroeg ik mijzelf nog even af hoe zinvol gesprekken eigenlijk zijn en of het
Er zijn zat dingen in mijn leven die niet precies zo lukken als ik dat
Ik merk dat ik best veel tips geef over wat je allemaal zou kunnen inbouwen
Vanavond om 20.00 uur ben ik te gast in de broadcast van de ‘School voor
In dit moment ligt verlichting

In dit moment ligt verlichting

Ik kom terug van de markt. Overprikkeld. Tijd om te ontspannen op de bank. Een belegd stukje Turks brood met een lekker smeersel heb ik meegenomen. Automatisch pak ik mijn telefoon en tik ‘YouTube’ in. Nog voordat mijn YouYube tijdlijn geopend is, leg ik mijn mobiele telefoon weg. In dít moment ligt verlichting.

Niet in het moment waarop ik een vol hoofd nog verder vul met informatie. Wel in het moment dat ik ondanks mijn volle hoofd mijn aandacht richt op de eerste hap van mijn broodje. De smaak van het smeersel daadwerkelijk proef. Ik een pecannootje pak, hem in mijn hand houd en met mijn vingers de structuur voel, ik hem van alle kanten bekijk en hem daarna op mijn tong leg om te ervaren hoe hij smaakt.

Niet dat dit mindful bezig zijn automatisch en altijd leidt tot een moment van verlichting, een moment waarop er zonder gedachten direct ervaren wordt. Nog steeds zijn er gedachten die in mij opkomen bij mijn mindfulle bezigheden. “Welke smaken kan ik ontcijferen uit het smeersel?” “Is dit nou zuur?” “Vind ik het eigenlijk wel lekker?” “Best veel knoflook.”

MAAR als ik op deze manier schakel van de drukte op de markt naar mijn lunch eten dan is de kans in ieder geval aanwezig dat het qua gedachten op een gegeven moment stil valt in mijn hoofd. Wanneer ik in plaats van mindful eten kies om bij het eten informatie te verwerken via een filmpje op YouTube, een podcast, iets op tv, een artikel, een boek, appjes, mailtjes: dan weet ik sowieso zeker dat het niet stil valt in mijn hoofd.

Ik moet bekennen dat ik het best moeilijk vind om mijn mediaconsumptie in te perken ten behoeve van mijn innerlijke rust. Ik heb vaak het gevoel dat ik net wat zinvollers maak van bepaalde ‘breinloze’ bezigheden wanneer ik ondertussen een podcast luister met inhoud die bijdraagt aan mijn persoonlijke ontwikkeling. Bijvoorbeeld tijdens het lunchen, tijdens het sporten en tijdens het schoonmaken van de wc’s.

Het begon echter steeds meer tot mij door te dringen dat het ‘hoogst haalbare’ waar de meeste spirituele content naar verwijst ‘de directe ervaring’ is van het leven zonder daar verder woorden aan te geven en oordelen aan te hangen. Dit is uiteraard onmogelijk wanneer je met je gedachten überhaupt ergens anders bent dan bij dit moment.

Als toch wel een ‘content-junkie’ kies ik tegenwoordig bewust om veel meer tijd zonder ‘spirituele teachings’ in mijn oren door te brengen. In het kader van ‘in dít moment ligt verlichting’, ben ik aan het single tasken geslagen. Als ik eet dan ben ik met mijn aandacht bij het eten. Als ik sport dan ben ik met mijn aandacht bij het sporten. Als ik schoonmaak ben ik met mijn aandacht bij het schoonmaken.

Aanvankelijk voelde het als ‘minder nuttig’ bezig zijn en ‘mijn tijd niet optimaal benutten’. Nu kom ik daarop terug. Ik heb de volgende bevindingen gedaan:

1. De kwaliteit van mijn work-out is verbeterd

Ik voel beter wat ik doe. Ik ben bewuster bezig met mijn ademhaling. Ik ben aandachtiger mijn sets aan het tellen. En omdat ik alleen met mijn aandacht bij het sporten ben, ben ik ook bewuster bezig om mijn complete work-out te doen en niet een setje of een apparaat over te slaan.

2. Van de tijd die ik in de sportschool doorbreng, besteed ik meer minuten aan sporten

Ik begin gelijk voluit met de opwarming en ben niet eerst een paar minuten bezig met het zoeken naar het juiste YouTube-filmpje of de juiste audio. Ik hoef niet tussendoor een aantekening op mijn mobiel te maken van een interessant inzicht. Ik hoeft niet te klungelen met het organiseren van mijn mobiel (hoe zit hij mij niet in de weg) en mediaspeler die soms afslaat als ik mijn mobiel per ongeluk aanraak.

3. Ik maak beter schoon

Met mijn aandacht bij het schoonmaken merk ik toch dat ik bewuster ben in het signaleren van vuil. Net als in de sportschool merk ik ook een zekere gedrevenheid om net een stapje meer te doen in plaats van het minimale. Er is meer ruimte voor nieuwsgierigheid: ‘Hey, zou ik deze aanslag eigenlijk weg kunnen krijgen wanneer ik een staalsponsje gebruik’, in plaats van de schoonmaakroutine simpelweg te doorlopen met enkel een geel doekje.

4. Mijn eventuele volle hoofd krijgt de kans om ‘uit te pruttelen’

Ik ben mij bewuster van de overgang van innerlijke onrust naar de staat van innerlijke rust. Ik neem mijn gedachten nauwkeuriger waar. Ik merk op waar ik blijkbaar over in zit en ik heb de kans om daar bewust op te reageren met een van mijn ‘rust in je hoofd technieken’. Zo maak ik heel bewust de overgang mee van een ‘pruttelend’ hoofd naar een hoofd met ruimte.

5. Ik voel minder druk qua ‘nog iets moeten’ met de gehoorde informatie

Tsja, na een uur lang te horen hoe je een bepaalde angst kunt transformeren dan wil je er daarna eigenlijk ook iets mee doen. Maar omdat ik tijdens het luisteren bezig ben met andere dingen, kom ik thuis met het idee van: ‘Ik heb een hele goede tip of stappenplan gehoord, maar ik moet eigenlijk nog even terugluisteren wat het precies was’, omdat ik natuurlijk niet in de gelegenheid was uitgebreid aantekeningen te maken. Dus dan staat er na het afronden van de ene taak: het sporten of schoonmaken weer een extra taakje op mijn takenlijst: de audio terugluisteren.

6. Ik sta meer in verbinding met mijn intuïtie

Met de affirmatie: ‘In dit moment ligt verlichting’, richt ik mijn aandacht op mijn sportoefening en ademhaling in plaats van op mijn gedachtegangen. Ik geef mijzelf daarmee de mogelijkheid dat wat in mijn hoofd speelt los te laten. Tegelijkertijd zorgt mijn aandacht in het moment ervoor dat ik ontvankelijk ben voor ingevingen en deze ook als zodanig herken. In plaats van aha-erlebnissen via audio ontstaan er aha-erlebnissen vanuit de ingevingen die ik spontaan ontvang.

7. Een algehele toename van mijn innerlijke rust

Ik moet zeggen dat ik ‘het lekker’ ben gaan vinden om te ‘single tasken’. Ik kijk uit naar mijn momenten in relatieve stilte. En het is ook zo lekker duidelijk. Ik heb een stuk minder afwegingen te maken. Niet meer op het moment dat ik lunch, sport, schoonmaak: Ga ik iets kijken/luisteren? Wat ga ik kijken/luisteren? Ga ik daarna nog iets kijken/luisteren? Het kijken/luisteren is nu alleen wanneer ik er met mijn volle aandacht naar kan luisteren, de mediaplayer kan bedienen en aantekeningen kan maken. Hierdoor merk ik ook veel sneller wanneer ik ‘vol’ zit. Het niet meer overconsumeren van informatie blijkt dus echt ten goede te komen aan mijn innerlijk rust.

De hierboven beschreven bevindingen zijn mijn ervaren korte termijn effecten. Wie weet wat het me op de langere termijn nog brengt.

Reflectievragen voor jou

  1. Hoe ga jij om met het consumeren van informatie?
  2. In hoeverre is het voor jou iets wat je op de automatische piloot aanzet?
  3. Wat verwacht je dat het verwerken van informatie je brengt? (Ontspanning, inzicht, persoonlijke groei, een goed gevoel, anders…)
  4. In hoeverre zijn die dingen die je verlangt ook ervaringen die single tasken je zou kunnen geven?
Misschien ook interessant voor je
Het is ’s avonds na het eten. Lamlendige modus aan. Ik heb een motiverende YouTube-video
Vanavond om 20.00 uur ben ik te gast in de broadcast van de ‘School voor
In dit blogartikel wil ik je inzicht geven in wat je op je pad tegen
Naast alle dingen die ik wel doe, zijn er ook een aantal dingen die ik
In deel I van deze blogserie beschrijf ik mijn huidige ochtendritueel van twee uur. Ik